Muziek voor publiek: muziekbeleving door de eeuwen heen

Muziek is meer dan alleen een reeks noten op papier of een paar willekeurige ingedrukte toetsen op een piano. Muziek komt pas echt tot leven met een publiek.

Die relatie tussen muziek en publiek is door de eeuwen heen enorm veranderd, voornamelijk door technologische ontwikkelingen. Waar muziek vroeger alleen live te beluisteren was, hebben opnametechnieken livemuziek groot en toegankelijk gemaakt. Dit is - in vogelvlucht - de ontwikkeling van muziekbeleving door de eeuwen heen.

Vluchtig en vergankelijk

Eeuwenlang was muziek vluchtig en vergankelijk: alleen wanneer muziek werd gespeeld was het te beluisteren. Muziekopnames bestonden nog niet, muzikanten hadden een publiek nodig. In kerken zongen koren liederen om de mis te verrijken, en bij feestelijke bijeenkomsten traden muziekgroepen en voordrachtskunstenaars op.  

Soms hebben we van oude muziek alleen nog de notenschriften en de liedteksten over. Door deze liederen opnieuw uit te voeren komen hele tijdperken weer tot leven, al is het soms raden naar de juiste speelwijze. Veel vaker zijn liederen en muzikale tradities verloren gegaan, of alleen maar bewaard gebleven doordat ze generatie op generatie zijn doorgegeven. Er zijn schilderijen en boeken waarin optredens zijn afgebeeld en beschreven, maar de klanken zelf zijn vervlogen.

Vastleggen van muziek en muziekbeleving

Pas aan het eind van de negentiende eeuw konden we muziek vastleggen, en dus ook bewaren. Daarmee kwam een einde aan de vanzelfsprekende binding in tijd en plaats tussen muzikanten en hun publiek. Door de uitvinding van de grammofoon, radio en later de televisie drongen zangers en zangeressen, gitaristen en pianisten door tot in de huiskamer. Muziek werd steeds toegankelijker en artiesten steeds zichtbaarder. Jongeren gingen muzikanten zien als idolen, met soms hysterische taferelen bij concerten als gevolg. 

Dezelfde technologische ontwikkelingen zorgden ervoor dat we halverwege vorige eeuw ook muziekuitvoeringen zijn gaan vastleggen. Daardoor kunnen we tegenwoordige prachtige opnames van muziekbeleving door de jaren heen bekijken en beluisteren. Joelende menigtes, ontroerende stiltes, lang applaus. De sfeer van een jazzfestijn is anders dan die van een klassiek concert, een hiphopoptreden is onvergelijkbaar met het Songfestival.

Ontdek meer verhalen over muziekbeleving

Op de themapagina Muziek voor publiek vind je allerlei verhalen over muziekbeleving, van de Middeleeuwen tot het recente verleden en van kerkelijke muziek tot hiphop. Deze verhalen leiden je naar de websites van bibliotheken, musea en archieven waar nog veel meer prachtige films, objecten en documenten te vinden zijn over dit onderwerp.

Geheugen van Nederland

Het geheugen van Nederland gebruikt cookies.

Deze website gebruikt cookies voor een optimale gebruikerservaring.

functioneel
[2]
  • functionele cookies

    Zonder deze cookies kan de website niet goed werken.

  • analytische cookies

    Cookies van Google Analytics en Hotjar gebruiken we om de website en bijbehorende statistieken (anoniem) te analyseren.

marketing
[1]
  • tracking

    Met deze cookies kunnen we online advertenties tonen van artikelen die jij interessant vindt.

Of accepteer alle cookies
ok