Cookies

Deze website maakt gebruik van cookies voor het optimaliseren van de gebruikservaring.

  • functionele cookies

    Functionele cookies zijn noodzakelijk om de goede werking van deze website te garanderen. 

  • analytische cookies

    Cookies van Google Analytics en Hotjar worden door deze website gebruikt voor het anoniem analyseren van het gebruik van de website. 

  • tracking

    Deze website maakt optioneel gebruik van de zogenaamde Facebookpixel (tracking cookie) om advertenties te plaatsen die voor jou interessant kunnen zijn. Meer informatie over de privacy-aspecten hiervan is te vinden op Facebook

Ga naar content

Geheugen van Nederland

Joodse liefde in oorlogstijd

Edie van Biene en Sonja Rood treden in het huwelijk.
i
Liefde

De Duitse bezetting tijdens Tweede Wereldoorlog leek het dagelijks leven stil te leggen. Maar de liefde vond ook in tijden van oorlog haar weg. Met de toenemende anti-Joodse maatregelen werd er juist binnen de Joodse gemeenschap veel getrouwd. In het huwelijk probeerden Joden veiligheid te vinden en de dreiging van deportatie buiten de deur te houden. In maart 1942 ontvingen ongetrouwde Joodse mannen een oproep tot keuring voor de werkkampen. In de weken erna steeg het aantal Joodse huwelijksvoltrekkingen aanzienlijk. Hiermee probeerden de ongetrouwde Joodse mannen op de valreep de werkkampen te ontlopen.

Lees meer over bijzondere liefdes Ga naar artikel"

Hondjes van lichte zeden

Een paar Engelse honden van Staffordshire aardewerk uit 1850 - 1900.
i
Liefde

In de 19e eeuw werden keramische tweelinghondjes vaak als souvenir verkocht aan zeelui. Het idee was dat de hondjes thuis stonden te wachten op de terugkomst van de geliefde echtgenoot of zoon die op zee verbleef. Maar de hondjes zouden ook een andere betekenis hebben gehad.

Lees meer de betekenis van deze hondjes Ga naar artikel"

Een verboden kus?

'Amaryllis bekranst Mirtillo' door Jacob van Loo uit 1648
i
Liefde

Op het eerste gezicht lijkt het alsof dit schilderij van Jacob van Loo twee zoenende vrouwen laat zien. Het tegendeel is waar, want één van de vrouwen is een man. In de zeventiende eeuw kwam travestie veel voor in het theater. Dit schilderij vertoont een scène uit het theaterstuk ‘Il pastor fide’. Maar hoe zie je nu wie van de twee figuren een man is?

Lees meer over dit schilderij Ga naar artikel"

Hanso Idzerda: van uitvinder naar spion

Portret uitvinder radiolamp Hanso Idzerda
i
Uitvindingen

Tot 1917 is de ether verboden terrein voor particulieren. Toch zijn amateurs al volop bezig om met zelfgebouwde ontvangers radiografische boodschappen te ontvangen. De Friese ingenieur Hanso Idzerda wil van radio een medium maken voor de massa. Als uitvinder en bouwer van radiotoestellen ziet hij een afzetmarkt voor zijn producten. In november 1917 brengt fabrikant Philips, in samenwerking met Idzerda, een radiolamp uit voor consumenten. Ondanks zijn succes wordt hij jaren later als ‘spion’ gefusilleerd…

Lees verder over Idzerda Ga naar artikel"

Liga: het voorverpakte koekje

Verpakkingsmateriaal uit het archief van de LIGA fabriek
i
Uitvindingen

De Liga-koek met het vrolijk lachende kind op de rode verpakking. Het is één van de bekendste Nederlandse reclame-uitingen. Toch is het succes van Liga niet alleen te danken aan de slimme promotie van het merk. De koeken waren heel hygiënisch, per stuk verpakt en goed betaalbaar. Rond 1920 was dit een primeur en erg slim in een tijd waarin de kindersterfte hoog was. 

Lees meer over uitvindingen Ga naar artikel"

“Ze zeggen dat ik geen meid ben”

Sporthelden

24,1 seconden... In 1950 maakte Foekje Dillema furore door de snelste atlete van de wereld te worden met een record op de 200 meter. Hiermee stootte ze ‘de snelste huisvrouw ter wereld’, Fanny Blankers-Koen, van de troon. Vanwege haar mannelijke verschijning werd Foekje regelmatig uitgemaakt voor een man. Drie weken na haar recordrace werd ze opgeroepen voor een geslachtstest. Foekje weigerde de test en werd voor het leven geschorst.

Meer over Foekje Dillema Ga naar artikel"

Aankomstverhalen

Foto van Max Hattu met een foto van zijn familie
i
Dekolonisatie

Ruim 300.000 mensen vertrekken tussen 1945 en 1968 van Indonesië naar Nederland. Dat zijn ruim 300.000 verhalen van afscheid nemen, heimwee en ontworteling. Vele persoonlijk getuigenissen zijn inmiddels vastgelegd in brieven, podcasts en op film. Zo vertrok de driejarige Irene Tjio in 1955 vanuit Djakarta naar een voor haar onbekende bestemming. “Mijn vader was lange tijd diep ongelukkig in Indonesië en mijn moeder diep ongelukkig in Nederland”. Haar verhaal en dat van anderen getuigt van ontworteling. De redenen waarom mensen hun thuis verlaten zijn heel divers. Het Indisch Herinneringscentrum heeft aankomstverhalen verzameld, zoals die van de familie Hattu. Zij arriveren in Nederland in 1951 en komen terecht in een opvangkamp voor Molukkers. Lees mee met de verhalen van Max Hattu, Rob Kopijn en Irene Tjio, een kleine greep uit de geschiedenis van hen die naar Nederland kwamen. 

Lees meer aankomstverhalen Ga naar artikel"

Sokken met radium

Advertentie voor sokken met radium uit de Bredasche Courant van 19-07-1910
i
Uitvindingen

Radioactieve sokken in de winkel te koop? In 1910 keek men er niet van op. Nadat scheikundige Marie Curie in 1898 het radioactieve radium had ontdekt speelde de commerciële wereld hier graag op in. Er kwamen allerlei radioactieve producten op de markt: chocola, tandpasta, condooms, speelgoed en gezichtscrème. Men hoopte zelfs dat radium een geneeskrachtige werking had, zo verschenen er compressen tegen reuma en kanker. Niemand wist hoe schadelijk radioactieve straling voor de gezondheid was, totdat er daadwerkelijk slachtoffers vielen. 

Lees meer over uitvindingen Ga naar artikel"

Herinneringen van stof

Bevrijdingsrok Kunstmuseum Den Haag op een mannequin
75 jaar bevrijding

Kleurrijke patchwork rokken, gemaakt van stukjes stof met symbolische waarde. Na de bevrijding maakten vrouwen in heel Nederland een Feestrok of Bevrijdingsrok. Hierin verwerkten ze persoonlijke ervaringen, zoals bijzondere data. Zo waren de rokken niet alleen een symbool voor vrijheid, maar ook een persoonlijke herinnering. Nu, 75 jaar later, maken Nederlanders opnieuw Bevrijdingsrokken. Op deze manier staan zij stil bij onze vrijheid in coronatijd.

Lees meer over de bevrijdingsrok Ga naar artikel"
Sla social media over
Sla informatie over

Over Geheugen van Nederland

Foto-archieven, historische documenten, archeologische vondsten, kunstvoorwerpen, films, kranten en boeken: steeds meer erfgoed is tegenwoordig online te vinden en te gebruiken. Samen vertelt dit digitale erfgoed talloze bijzondere verhalen. De campagne Geheugen van Nederland geeft deze verhalen een podium.

Meer over Geheugen van Nederland