Cookies

Deze website maakt gebruik van cookies voor het optimaliseren van de gebruikservaring.

  • functionele cookies

    Functionele cookies zijn noodzakelijk om de goede werking van deze website te garanderen. 

  • analytische cookies

    Cookies van Google Analytics en Hotjar worden door deze website gebruikt voor het anoniem analyseren van het gebruik van de website. 

  • tracking

    Deze website maakt optioneel gebruik van de zogenaamde Facebookpixel (tracking cookie) om advertenties te plaatsen die voor jou interessant kunnen zijn. Meer informatie over de privacy-aspecten hiervan is te vinden op Facebook

Ga naar content

Geheugen van Nederland

Maand van de Geschiedenis

Maand van de Geschiedenis 2021

Wie waren de eerste kraamverzorgenden van Nederland? Hoe zijn de Chinees-Indische restaurants ontstaan? En wie weet wat een ‘porder’ precies deed? Het zijn verhalen uit het verleden die het Geheugen van Nederland graag onder de aandacht brengt.

Dit doen wij als partner van de Maand van de Geschiedenis 2021. De verhalen zijn in samenwerking met Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en Florence Nightingale Instituut tot stand gekomen.

Naar Maand van de Geschiedenis Ga naar artikel"

Opkomst van Chinese restaurants

i
Maand van de Geschiedenis 2021

Het Chinese restaurant is niet weg te denken uit het Nederlandse straatbeeld. In bijna elke stad en dorp is een Chinees restaurant en bijna iedereen heeft wel eens bij 'de Chinees' gegeten. Maar de Chinezen kwamen niet naar Nederland om in de horeca te werken. 

Lees over Chinees-Indische eetcultuur Ga naar artikel"

Pioniers uit de kraamzorg

i
Maand van de Geschiedenis 2021

Marie Steverink-Braam en haar zus Alie behoorden tot de eerste kraamverzorgsters die in 1950 van de opleiding kwamen. Hun pioniersjaren bestonden uit hard werken en avontuur. Vaak moest Marie in het holst van de nacht op pad om te helpen bij een bevalling. “Ik ging op het licht af. Waar licht brandde daar belde ik aan. Meestal hielpen zij mij dan verder” vertelt Marie.

Lees het verhaal van Marie en haar zus Ga naar artikel"

Een verboden kus?

'Amaryllis bekranst Mirtillo' door Jacob van Loo uit 1648
i
Liefde

Op het eerste gezicht lijkt het alsof dit schilderij van Jacob van Loo twee zoenende vrouwen laat zien. Het tegendeel is waar, want één van de vrouwen is een man. In de zeventiende eeuw kwam travestie veel voor in het theater. Dit schilderij vertoont een scène uit het theaterstuk ‘Il pastor fide’. Maar hoe zie je nu wie van de twee figuren een man is?

Lees meer over dit schilderij Ga naar artikel"

Joodse liefde in oorlogstijd

Edie van Biene en Sonja Rood treden in het huwelijk.
i
Liefde

De Duitse bezetting tijdens Tweede Wereldoorlog leek het dagelijks leven stil te leggen. Maar de liefde vond ook in tijden van oorlog haar weg. Met de toenemende anti-Joodse maatregelen werd er juist binnen de Joodse gemeenschap veel getrouwd. 

Lees meer over bijzondere liefdes Ga naar artikel"

Strijd om betaalbare woningen

i
Wonen

In de jaren zeventig van de vorige eeuw ontstond onrust over beschikbare woningen in de grote steden. De woningnood nam toe, veel woningen waren in slechte staat en de huurprijzen waren hoog.

Zo vroeg de wederopbouw van het centrum van Rotterdam veel aandacht, waardoor omliggende stadswijken verpauperden. De wijk Delfshaven kwam in handen van particulieren met grote aantallen huizen in hun bezit, die ze vervolgens voor hoge prijzen verhuurden. De bewoners van de wijk protesteerden in 1977 tegen nieuwe huurverhogingen.

Lees over strijd om woningen Ga naar artikel"

Huizen van aankomst

Foto van een vrouw die de was ophangt in Woonoord De Schattenberg in 1950; het voormalig kamp Westerbork. De eerste Indische Nederlanders arriveerden op 4 juli 1950 en verbleven daar tot 1951, toen het kamp werd vrijgemaakt voor Molukse bewoning. Bron: Nationaal Archief.
i
Wonen

Na de Tweede Wereldoorlog arriveerden zo’n honderdduizend Indische Nederlanders in Nederland. De woningnood was zo hoog dat op allerlei plekken naar woonruimte gezocht moest worden.

Zo kregen Indische repatrianten onderdak in leegstaande hotels, pensions, landhuizen en vakantieparken. Voor nabestaanden van omgekomen verzetsstrijders en officieren werd zelfs op laste van koningin Wilhelmina een vleugel van Paleis het Loo ingericht. Maar ook minder aangename plaatsen, zoals voormalig Kamp Westerbork, werden opengesteld voor opvang.

Lees over aankomst Indische Nederlanders Ga naar artikel"

Sokken met radium

Advertentie voor sokken met radium uit de Bredasche Courant van 19-07-1910
i
Uitvindingen

Radioactieve sokken in de winkel te koop? In 1910 keek men er niet van op. Nadat scheikundige Marie Curie in 1898 het radioactieve radium had ontdekt speelde de commerciële wereld hier graag op in. Er kwamen allerlei radioactieve producten op de markt: chocola, tandpasta, condooms, speelgoed en gezichtscrème. 

Lees meer over uitvindingen Ga naar artikel"

Liga: het voorverpakte koekje

Verpakkingsmateriaal uit het archief van de LIGA fabriek
i
Uitvindingen

De Liga-koek met het vrolijk lachende kind op de rode verpakking. Het is één van de bekendste Nederlandse reclame-uitingen. Toch is het succes van Liga niet alleen te danken aan de slimme promotie van het merk. De koeken waren heel hygiënisch, per stuk verpakt en goed betaalbaar. Rond 1920 was dit een primeur en erg slim in een tijd waarin de kindersterfte hoog was. 

Lees meer over uitvindingen Ga naar artikel"

“Ze zeggen dat ik geen meid ben”

Sporthelden

24,1 seconden... In 1950 maakte Foekje Dillema furore door de snelste atlete van de wereld te worden met een record op de 200 meter. Hiermee stootte ze ‘de snelste huisvrouw ter wereld’, Fanny Blankers-Koen, van de troon. Vanwege haar mannelijke verschijning werd Foekje regelmatig uitgemaakt voor een man. Drie weken na haar recordrace werd ze opgeroepen voor een geslachtstest. Foekje weigerde de test en werd voor het leven geschorst.

Meer over Foekje Dillema Ga naar artikel"

Herinneringen van stof

Bevrijdingsrok Kunstmuseum Den Haag op een mannequin
75 jaar bevrijding

Kleurrijke patchwork rokken, gemaakt van stukjes stof met symbolische waarde. Na de bevrijding maakten vrouwen in heel Nederland een Feestrok of Bevrijdingsrok. Hierin verwerkten ze persoonlijke ervaringen, zoals bijzondere data. Zo waren de rokken niet alleen een symbool voor vrijheid, maar ook een persoonlijke herinnering. Nu, 75 jaar later, maken Nederlanders opnieuw Bevrijdingsrokken. Op deze manier staan zij stil bij onze vrijheid in coronatijd.

Lees meer over de bevrijdingsrok Ga naar artikel"

Hanso Idzerda: van uitvinder naar spion

Portret uitvinder radiolamp Hanso Idzerda
i
Uitvindingen

Tot 1917 is de ether verboden terrein voor particulieren. Toch zijn amateurs al volop bezig om met zelfgebouwde ontvangers radiografische boodschappen te ontvangen. De Friese ingenieur Hanso Idzerda wil van radio een medium maken voor de massa. Als uitvinder en bouwer van radiotoestellen ziet hij een afzetmarkt voor zijn producten.

In november 1917 brengt fabrikant Philips, in samenwerking met Idzerda, een radiolamp uit voor consumenten. De eerste drie letters van Idzerda’s naam (fonetisch uitgesproken) prijken in grote letters op de buis. Een jaar later ligt de Philips Ideezet-ontvanglamp voor 12,50 gulden in de winkels.

Lees verder over Idzerda Ga naar artikel"
Sla social media over
Sla informatie over

Over Geheugen van Nederland

Foto-archieven, historische documenten, archeologische vondsten, kunstvoorwerpen, films, kranten en boeken: steeds meer erfgoed is tegenwoordig online te vinden en te gebruiken. Samen vertelt dit digitale erfgoed talloze bijzondere verhalen. De campagne Geheugen van Nederland geeft deze verhalen een podium.

Meer over Geheugen van Nederland